Vài lời tâm sự về sự khác biệt giữa nền giáo dục Việt Nam và quốc tế.

Tôi hiện đang định cư tại một nước ở Châu Âu. Nhiều lần lên mạng đọc thông tin về tình hình giáo dục ở Việt nam thấy chạnh lòng thương các cháu quá. So sánh mức độ học tập của các em ở Việt Nam với những học sinh ở bên này, sự khác biệt là rất lớn. Các cháu ở bên này được giáo dục dựa trên nền tảng của khả năng tiếp thu kiến thức theo độ tuổi, trong khi đó ở Việt Nam phương pháp phổ biến vẫn là nhồi nhét. 

Nói ngắn gọn, phuơng pháp giáo dục của họ khuyến khích trẻ tận dụng tối đa tính sáng tạo của từng cá nhân thông qua nhưng môn học mà các cháu yêu thích. Những điều trẻ đuợc học ở trường thường liên hệ rất chặt chẽ với môi trường sống của các cháu. 

Năm đầu tiên, về mặt ngôn ngữ, mục tiêu chính sẽ là để các cháu nhận biết mặt chữ, viết chữ đúng cách, nhận biết âm thanh của từng chữ (chẳng hạn chữ A thì phát ra âm ah, chữ C thì phát ra âm Khờ vv). Ngoài ra các cháu còn được học các bài thơ đơn giản đã được phổ thành nhạc, vừa học vừa hát luôn. Về mặt toán học, các cháu nhận mặt số từ 1 đến 10, làm các phép cộng trừ trong phạm vi 5.  

Năm thứ hai, các cháu sẽ bắt đầu học đọc những quyển sách rất đơn giản, với những từ và câu được lặp đi lặp lại nhiều lần trong một bài đọc. Về toán, các cháu tập đếm đến 20 và làm phép cộng trừ trong phạm vi 10. 

Mục tiêu đề ra là như thế, nhưng các cháu không bị ép buộc là phải học theo một chuẩn nhất định nào. Quan điểm của họ là, mỗi người sinh ra có năng lực học tập và làm việc khác nhau. Chính vì thế kết quả học tập của các em không bao giờ được công khai trước lớp, mà chỉ đươc thông báo tới phụ huynh của cháu. Điều này sẽ giúp cho các em học yếu không bị sức ép về tâm lí mà trở nên tự ti khi bị so sánh. 

Tuy nhiên về mặt hạnh kiểm và đạo đức thì sẽ được thông báo một cách công khai trực tiếp trên lớp. Họ có hệ thống Star Chart. Mỗi em sẽ được phát 10 stars mỗi tuần, em nào không ngoan, vi phạm nội qui lớp sẽ bị trừ đi một star. Em phạm lỗi lần thứ ba mới bị trừ điểm, còn hai lần đầu sẽ bị nhắc nhở và cảnh cáo. Em nào giữ được nhiều stars sẽ được thưởng. 

Cô giáo sẽ tạo điều kiện tối đa để các em phát huy hết khả năng của mình. Việc mắng mỏ, đánh đập các cháu sẽ bị coi là phạm pháp. 

Đọc báo mạng về tình hình học tập ở Việt Nam, thấy các cháu học lớp một còn vất vả hơn cả những sinh viên học đại học bên này. Các cháu học ở trên lớp chưa đủ còn phải đến nhà cô học thêm. Cả tuần có được mỗi ngày chủ nhật không phải đi học, thì lại ngập đầu với một đống bài tập về nhà. 

Vấn đề học tập chạy theo thành tích của các truờng Việt Nam đã là chuyện: "Biết rồi khổ lắm nói mãi...".

Điều tôi muốn đề cập ở đây là sự khác biệt về cách giáo dục của các trường quốc tế và các trường công ở Việt Nam. Theo tôi, có lẽ các truờng quốc tế ở Việt Nam cũng đang cố gắng áp dụng phương pháp giảng dạy của các nước Châu Âu, nên  khi các em học sinh ở những trường này khi sang học truờng công đã không theo kịp tốc độ "nhồi nhét" ở những truờng đó. 

Tôi chỉ xin mạo muội đề cập đến một trong nhiều lí do tại sao các em học trường quốc tế học lực lại kém hơn so với các em trường công. 

Bản thân tôi cũng xin tự nhận rằng nếu con trai tôi về học ở  một trong những truờng công của Việt Nam, chắc chắn cháu sẽ xếp hàng gần bét trong lớp. 

Nhưng có một điều tôi dám khẳng định rằng con trai tôi không bị tước đi hết thời gian của mình để dành vào việc học tập, mà vẫn có thời gian để làm một cậu bé con năm tuổi, được chơi, được giải trí trong những ngày cuối tuần theo đúng nghĩa của một ngày nghỉ. 

Thiết nghĩ phương pháp giáo dục của Việt Nam mình có nên thay đổi để trẻ thơ được trở về với đúng nghĩa của trẻ thơ ????